İçerisinde bulunduğumuz yüzyılda Dünyamız büyük bir değişim ve gelişim rüzgarının etkisi altında. Sadece insanlar değil, sektörler, firmalar, aracı kuruluşlar, hizmet sağlayıcılar ve daha saymakla bitiremeyeceğimiz şekilde bir çok faktör bu rüzgarın etkisiyle yenileşmekte ve kendini hızla değiştirmeye devam etmekte. Bu gün yeni çıkan bir ürün yarın bir başkasının piyasaya sürülmesiyle eskiyebilirken, dünün en iyi firmaları bu gün verdikleri hizmetlerle sorgulanabiliyor. İnsanların artan tüketim ihtiyacı da yaşanan bu rekabeti körükleyen yegane faktörlerin başında yerini alıyor.

Lojistik Sektörünün Temel Aktörleri

Sıcaklığın değişmesi durumunda; taze ve dondurulmuş ürünlerin içerisinde insan sağlığını etkileyebilecek mikro organizmaların oluşması veya ürünlerin bu nedenle ticari değerlerini yitirmeleri “soğuk zincir lojistiği” alanına girer. Bu nedenle soğuk zincir ürünlerinin sıcaklıklarının üretim, depolama, nakliye ve dağıtım süreçlerinin izlenmesi ve sıcaklıkların kayıt altına alınmasını gerektirir. Sadece söz konusu sıcaklıkların arzu edilen sıcaklıkta olması ve kayıt alınması yeterli değildir, bu sıcaklıkların ayrıca “doğrulanması” gerekmektedir.

Halen sıcaklıkların gerçek zamanlı ve sürekli kayıt altına alınması, gerek sosyal sorumluluk gerekse yasal sorumluluklar arasındadır. Bu konuda çeşitli kayıt sistemleri halen kullanılmaktadır. Böylelikle ürüne ait sıcaklık kayıtları sürecin başından sonuna izlenebilmektedir. Soğuk zincir lojistiği süreçlerini yöneten şirketler “sıcaklık kayıtlarını” müşterilerine verebilmektedir.

Türkiye her türlü olumsuzluğa rağmen hala bir tarım ülkesidir. Nüfusumuz arttıkça tüketimimiz, tarımsal amaçlı endüstriyel üretimimiz ve doğal olarak tarım ürünleri üretimimiz artmaktadır. Küresel rekabette avantaj yaratabilmek için, üretilen hammaddenin, endüstriyel üretime ve oradan da tüketime giden tedarik zinciri içindeki lojistik operasyonlar yönetilmelidir.

Taşıma ve depolama lojistik giderlerimizin temelini oluşturur. Bu iki operasyonun sadece maliyetlerini düşürmek değil; hızının ve kalitesinin arttırılması, risklerin azaltılması, kayıpların minimize edilmesi önemlidir. Bunun sağlanması için birinci adım tedarik zinciri sürecinin planlanması, taşıma rotasının doğru çizilmesidir.

Bu sene yapılan Davos toplantılarında tedarik zinciri, lojistik ve nakliye risklerinin yönetilmesi de gündeme geldi.

Dış kaynaklı faktörler (doğal felaketler, kötü hava koşulları, kaçakçılık ve organize suçlar, salgın hastalıklar, ticari yolsuzluklar, küresel finansal kriz, deniz korsanlığı, kur dalgalanmaları, ani fiyat değişimleri, enerji arzı, ulaşım alt yapısı, bilgi ve iletişim teknolojisi sorunları, ticari yolsuzluklar, sınır kapılarındaki tıkanıklıklar, politik ve siyasi sorunlar, ani talep değişimleri, ticari kısıtlamalar, terörizm vb.) ve şirket içi faktörler (yetersiz ya da başarısız süreçler, insanlar, sistemler vb,) şirketlerin risk yönetimine bakış açısını değiştiriyor.

Dünyanın Çin’den Hindistan’dan Osmanlı’dan ve Avrupa’dan ibaret olduğu bilinen dönemde Akdeniz dünyanın merkeziydi. İpekyolu Akdeniz’de ve Karadeniz’de odaklanır; mallar bu denizlerden Avrupa’ya aktarılırdı.

Karşılıklı ticaret Doğu-Batı ticaretiydi. Akdeniz ve Karadeniz de bu ticaretin odakları ve transit noktalarıydı.

Akdeniz’i bir Türk gölüne çeviren, Karadeniz’i Osmanlının kapalı denizine dönüştüren Osmanlı denizcilerinin reisi kaptanıderya Barbaros Hayrettin Paşa “Akdeniz’e hâkim olan Cihana hâkim olur” derken o dönemin Asya ve Avrupa’dan oluşan iki kıtalı dünyasında denizci ümmet olmanın stratejisini vurguluyordu.