Beni yakından tanıyanların bu başlığı görünce “Bunun altında bir şey olsa gerek” diyerek okumaya başladıklarını tahmin etmek hiç de güç değil. Zira yıllardır gerek seminerlerde, gerekse derslerde veya danışmanlık görüşmelerimiz de olsun “Teslim şekilleri / INCOTERMS” konusuna verdiğimiz önemi bir kere daha vurgulamak istiyorum.

İngilizce tam şekli “International Commercial Terms” olan ve Türkçede “Teslim Şekilleri” olarak kullandığımız bu terimler, özüne dikkat edilerek kullanıldıkları zaman, sorun çıkması halinde, gerçekten bir kurtarıcı olabiliyorlar.

Ekonomi Bakanımız Sayın Zafer Çağlayan geçtiğimiz yıl, Türk Yapısal Çelik Derneği’nin bir toplantısında yaptığı konuşmada, Türk demir çelik sektörünün dünyanın en büyük hurda ithalatı yapan sektörü olduğunu ifade etmiş. Ayrıca bu ithalatı yaparken de ödenen bedellerin, çok yüksek olduğundan şikâyetle, bunun nedenini de ortak satın almada işbirliği yapılamamasına bağlamış. Üstelik bu ithalatın 9 milyar ABD Doları civarında olduğunu belirtip, “Bir taraftan bir malı en fazla alacaksınız ama diğer taraftan en pahalıya alacaksınız” diye bu konudaki üzüntüsünü belirtmiş.

Sürekli konuştuğumuz bir konu “Küresel köyün pazarı” haline gelen uluslararası ticaret arenasında, işlerin serbest piyasa düzenine göre işlediği ve rekabetin kıran kırana olduğudur. Bunların hepsi doğru da ortalık tamamen boş bırakılmış değil. Birçok ülke ve uluslararası kuruluş, özellikle kara paranın aklanması ve terörist kaynakların kontrol edilebilip kısıtlama altına alınmaları için çeşitli tedbirler almak durumunda. Bu konuda da sıkı işbirliği içerisine girmiş ve ciddi yardımlaşmalarda bulunmaktadırlar.

Geçtiğimiz günlerde önümüze gelen birkaç yüz bin ABD doları tutarındaki bir ihracat işlemi için yaptığımız çalışmalar sırasında karşılaştığımız bir durumu bazı dostlarımızla paylaştığımızda ortaya çıkan tablo, bu konunun pek bilinmediğini çağrıştırdığından, bugünkü sohbetimizin konusunu “Sakıncalı ülke, sakıncalı müşteri” kimdir olarak belirledik.

Geçen sohbetimizde “Eldeki elemanı yetiştirmek” başlığı adı altında işletmede görev yapan tüm personelin ihracat konusunda bilinçlenmesi ve kendi görev alanlarına giren ihracat konularında eğitim almaları gerekliliğini işlemiştik. Sohbetimizin yayınlandığı salı günü sonrasında görüştüğümüz bazı arkadaşlarımızın akıllarında biraz soru işaretleri oluştuğunu gördüğümden, bu hafta bu konuyu biraz daha açmaya çalışalım istiyorum.

İhracat yapmanın olmazsa olmaz unsurunun, ihracata bakacak bir sorumlu tayin etmek olduğunu ve bu sorumlunun da mutlaka ya hedef pazarımızın dilini ya da en azından İngilizce bilmesi gerektiğini tekrarlayarak başlayalım. Küçük işletmelerden bazılarının düşündüğü gibi, mevcut elemanlardan bazılarına yabancı dil dersi aldırarak bu işi yapmamız oldukça zor. Sadece ihracat yapan, konusunda ve bazı pazarlarda uzman olan ve stratejik ortak olarak birlikte çalışmayı düşünebileceğiniz ve güvenebileceğiniz firmalar veya kişiler yoksa içinizden birinin, yani ihracat sorumlusunun, yabancı bir dili iyi bilmenin yanı sıra her aşamada yapılacak işleri bilmesi gerekiyor.

“Yetişmiş eleman/Tecrübeli eleman” sıkıntısından söz etmeyen bir sektör, sanayi veya hizmet kolu var mıdır bilemiyorum. Açıkçası ve samimi olarak ifade etmek gerekirse, bu konudan şikâyet etmeyen işverenin pek olduğunu zannetmiyorum. Türk sanayi ve ticaret hayatının içerisinde yer alan neredeyse tüm işletmeler, ara sıra da olsa eleman ararken ve işe alımlar sırasında bu konuda sıkıntı çekmektedir.

Güncel ve beğendiğim deyimiyle “İnsan kaynakları” konusundaki ihtiyaçlar hâlâ eş, dost, tanıdık aracılığıyla halledilmeye çalışılıyorsa da, neredeyse herkes, isteseler de istemeseler de, işin sistematik bir biçimde halledilmesi gerektiğini görüyorlar. Bu konu sadece işe yeni birisini almakla kısıtlı olmasa gerek diyerek başlık konumuza dönüyoruz.