İşletmeler açısından Lojistik süreçleri değerlendirilirken temel olarak 4 başlık altında inceleyebiliriz. Bunlar; Tedarik Lojistiği, Üretim Lojistiği, Dağıtım Lojistiği ve Geri Dönüş Lojistiği yani Ters Lojistik.* Üretim yapan işletmeler; bu dört ayrı süreçte ürünlerini hazır hale getirerek satışını gerçekleştirirken Tersine Lojistiği anlayabilmek için de öncesinde gerçekleşen diğer aşamaları bilmek gereklidir.

İlk aşamada üretim için gerekli olan ham madde ve malzemelerin tedarikçilerden alınarak üretim tesislerine ya da üretimde kullanılmak üzere depoya taşınması Tedarik Lojistiğidir. Bu aşama tamamı ile üretim öncesinde gerçekleşir ve lojistiğin; taşıma, tasarım , geliştirme, imalat ve üretim ile ilgilenen koludur.**

Uluslararası ticaretin gelişmesi her geçen gün taşıma modlarının üzerine daha fazla yük binmesine sebep oluyor. Her yıl dünya çapında büyüyen ekonomiler, gelişmekte olan ülkelerde ortaya çıkan satın alma gücü yüksek bir orta sınıf, lüks tüketimin yeni ürün gruplarıyla çeşitlenmesi gibi saymakla bitiremeyeceğimiz etkenler bu yükün artmasına sebep olan yegane faktörlerden.

Denizyolunda yapılan konteyner taşımacılığı ise dünya üzerinde bu yükün büyük bir kısmını taşırken artan dış ticarete karşılık verebilmek için her geçen gün daha da genişliyor. Taşıma kapasitesi yüksek yeni gemilerin inşası, limanlara olan yatırımların artması, ve buralarda elleçlenen konteynerlerin daha hızlı işlem görebilmesi için yapılan ekipman yatırımlarını bu noktada sayabiliriz. Geçtiğimiz yıl uluslararası sularda tam 150 milyon TEU konteyner taşınırken 600 milyon TEU da konteyner elleçlendi. Önümüzdeki yıl ise bu oranın yaklaşık %20 oranında artması bekleniyor. Şüphesiz bu artışa cevap verebilmek; ancak yeni yatırımların yapılmasıyla mümkün olabilir.

Uluslararası taşımacılık malların hızlı ve güvenilir bir şekilde sevki için gün geçtikçe gelişmeye devam ederken bu perspektiften değerlendirdiğimizde kullanılan taşıma moduyla birlikte taşıma işleminde kullanılan araç ve ekipmanlar da daha önemli hale gelmeye başlamıştır. Bir operasyona başlamadan önce yükün niteliği, teslim yeri gibi bazı faktörleri göz önünde bulundurup yaptığımız planlamayla beraber operasyon içerisinde malın taşınacağı araç ve ekipmanın seçimi de oldukça önemlidir.

Günümüzde kapıdan kapıya taşımanın (door to door) önemi gittikçe artmakta. Bununla beraber malların çıkış noktasından varış noktasına kadar tek bir araçla taşınması sadece karayolunda mümkün olabiliyor. Bu nokta da zamandan ve nakitten tasarruf edebilmek için elleçleme aşamasında fazla vakit kaybetmemek ve dolayısıyla da maliyetleri minimum tutmak gerekli. İşte Konteyner Taşımacılığı tam da bu nokta da bize fayda sağlayan bir taşıma şekli olarak karşımıza çıkıyor.

Uluslararası Lojistik bütün hızıyla gelişimini sürdürürken mal hareketinin hızlı, güvenilir ve en uygun maliyetlerle sağlanması rekabet edilebilirliği en fazla etkileyen unsurlar olarak karşımıza çıkıyor. Önceki bir yazımda değindiğim gibi lojistik maliyet kalemlerinin en fazla orana sahip olduğu nokta malın taşınma aşaması. İşte tam da bu nokta da uygun maliyetlerle ve uzun mesafelerde taşımacılık yaparken en çok tercih edilen mod; denizyolu taşımacılığı olarak karşımıza çıkıyor. Genel anlamda Layner ve Tramp Taşımacılık olarak ikiye ayırabileceğimiz denizyolunda ise günümüzde en çok Konteyner Taşımacılığı yapılmakta.

Bundan önceki yazılarımda lojistik sektörünü irdelerken, son dönemde globalleşen dünyayla birlikte sektörümüzün de kompleks bir yapı haline büründüğünü ve bahsedilen hizmetin verilebilmesi için bir çok alanda, farklı türden şirketlerin faaliyet gösterdiğini söylemiştim. Verilen bu hizmetler arasında Lojistik operasyon sürecinin en uzun ve belki de en önemli aşaması malın taşınması ve bir yerden başka bir yere hasarsız bir şekilde ulaştırılması süreci.

Kullanılan taşıma moduna göre; zaman ve şekil itibariyle farklılık gösteren bu işlem çoğu zaman operasyonun kendisini oluşturabiliyor. Sadece uluslararası taşıma değil yeri geldiğinde malın ülke içerisindeki iç nakliyesini de bu noktada saymakta yarar var. İşte ticarete konu olan malların bir taşıma ünitesi ve beraberinde bir araçla taşınması verilen hizmet içerisindeki en büyük maliyet kalemi olarak öne çıkıyor.